LOGOPEDIEPRAKTIJK OOST


WAT IS SLISSEN EN LISPELEN?

spraak slissen en lispelen


Bij slissen of lispelen wordt de /s/ verkeerd uitgesproken. Door te slappe tongspieren of te weinig beheersing van de tongmotoriek klinkt de /s/ onzuiver.

Slissen kan op verschillende manieren veroorzaakt worden. De tong wordt bijvoorbeeld naar voren tussen de tanden geduwd waardoor een onzuivere /s/ wordt gehoord. Soms wordt ook bij andere klanken de tong naar voren geduwd, zoals de /t/ en de /d/, /z/ en/sj/. De tong kan ook zijwaarts breed tussen de zijtanden of kiezen worden geschoven.

Kinderen of volwassenen met een open beet, bij wie er te veel ruimte is tussen de onder- en boventanden, zullen hun tong vaak tussen de opening van de tanden duwen, waardoor een foutieve /s/ wordt gehoord.

Slissen en lispelen gaan vaak samen met afwijkende mondgewoonten. Door het slissen of lispelen kan de stand van het gebit be´nvloed worden. De tong duwt, door de voorwaartse of zijwaartse bewegingen de tanden uit elkaar waardoor bijvoorbeeld een open beet ontstaat. Gebitscorrectie heeft in zo’n geval alleen effect als ook het slissen en de eventuele afwijkende mondgewoonten worden afgeleerd. Slissen of lispelen ontstaat meestal tijdens de spraakontwikkeling, maar kan op alle leeftijden voorkomen.

Logopedie:
Er wordt bekeken wat de oorzaak van het slissen is. Dit kan te maken hebben met mondgewoonten als duimen, vingerzuigen of gebruik van een speen waarbij de tong in een lage positie wordt geduwd en open mondgedrag. Deze afwijkend mondgewoonten moeten worden afgeleerd. Ook wordt het onderscheid tussen een goede en een foute /s/ wordt aangeleerd; hierbij worden het luisteren, kijken en voelen ingeschakeld. Met mondmotoriek oefeningen worden de spieren in de mond versterkt en men leert de tong op de juiste wijze te gebruiken voor een juiste uitspraak van de /s/ en zo nodig andere klanken die onjuist uitgesproken worden gemaakt met de tong tegen of tussen de tanden.